Uwarunkowania glebowo-klimatyczne nawodnień w Kruszynie Krajńskim koło Bydgoszczy

W opracowaniu zbadano dwa profile glebowe w Kruszynie Krajeńskim koło Bydgoszczy, określając charakterystykę tych gleb oraz ich właściwości wodne. Podano temperatury powietrza oraz sumy opadów atmosferycznych w poszczególnych miesiącach okresu wegetacyjnego (IV–IX) w latach 1997–2006 dla omawianego terenu. Obliczono również wielkości ewapotranspiracji potencjalnej wzorem Grabarczyka. Określono potrzeby wprowadzenia nawodnień w rozpatrywanych warunkach glebowo-klimatycznych, biorąc pod uwagę następujące kryteria klimatyczne zaproponowane przez Drupkę: sumę opadów okresu wegetacyjnego, ewapotranspirację potencjalną dla tego okresu oraz różnicę pomiędzy nimi. Określono na przykładzie buraka cukrowego opady optymalne według Klatta oraz według Pressa. Korzystając ze wzoru zaproponowanego przez Grabarczyka, w modyfikacji Rzekanowskiego i wsp., obliczono spodziewane, możliwe do uzyskania w latach 1997–2006 zwyżki plonu buraka cukrowego pod wpływem deszczowania. ...

Porównanie potrzeb wodnych buraka cukrowego określonych przez sumę opadów oraz liczbę dni z opadem

Dane dotyczące plonu buraków cukrowych pochodziły ze Stacji Oceny Odmian położonych w południowo-zachodniej Polsce. Stosując metodę regresji wielorakiej z interakcjami zbudowano modele plonu korzeni i liści buraka cukro-wego a także procentowej zawartości cukru w korzeniach, w których zmiennymi objaśniającymi była suma opadów w okresie kwiecień-czerwiec i lipiec-wrzesień lub liczba dni z opadem w ww. okresach. Optymalnym dla uzyskania najwyższych plonów korzeni buraka okazał się układ czynników: opad kwiecień-czerwiec 222 mm (najwyższy badany) i opad lipiec-wrzesień - 260 mm (nieco wyższy od śred-niej). W przypadku liczby dni z opadem optymalne wartości to - 35 dni w okresie IV-VI (wartość niższa od średniej) i 50 dni w okresie VII-IX (wartość bliska mak-symalnej badanej). Plon korzeni był najniższy przy najniższych badanych warto-ściach sum opadów w obydwu okresach (122 i 152 mm) a także w przypadku, gdy najwyższej liczbie dni z opadem okresu wiosennego (46) towarzyszyła niska liczba dni z opadem okresu letniego (33). Dla plonu liści najkorzystniejszym układem czynników okazały się mak-symalne badane sumy opadów zarówno okresu wiosennego jak i letniego (odpo-wiednio 222 mm i 322 mm) oraz maksymalna liczba dni z opadem w obu tych okresach (46 i 55). Najmniej korzystnymi układami zarówno dla modelu z sumami opadów jak i modelu ...

PROGNOZOWANIE EFEKTÓW PRODUKCYJNYCH DESZCZOWANIA ROŚLIN NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ POLOWYCH

W pracy przedstawiono efekty produkcyjne deszczowania buraka cukrowego, rzepaku ozimego, jęczmienia jarego, soi oraz bobiku, uzyskane w wieloletnich (2005-2020) eksperymentach polowych. Doświadczenia prowadzono na glebie lekkiej o zwięzłym podłożu w rejonie Bydgoszczy. Wykazano istotne, prostoliniowe zależności między zwyżkami plonów roślin pod wpływem deszczowania a sumami opadów w okresach wegetacji tych roślin, zwłaszcza w fazach wzmożonego zapotrzebowania na wodę. Średnie wieloletnie efekty produkcyjne deszczowania badanych upraw, które zaprezentowano w pracy oraz ich zmienność w okresie wieloletnim, mogą stanowić podstawę oceny celowości deszczowania roślin w porównywalnych warunkach glebowych i opadowych. ...

POTRZEBY WODNE BURAKA CUKROWEGO W POWIECIE CHEŁMIŃSKIM W ŚWIETLE PRZEWIDYWANYCH ZMIAN KLIMATU

Celem pracy była próba oszacowania zapotrzebowania na wodę u buraka cukrowego w powiecie chełmińskim w zależności od przewidywanych zmian klimatycznych. W opracowaniu uwzględniono dwa scenariusze (RCP 4.5 i RCP 8.5) dla okresu 2021-2100. Na podstawie przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że najwięcej wody rośliny buraka - dla prawidłowego przebiegu wzrostu i rozwoju - będą wymagać w lipcu. Dobowe zapotrzebowanie na wodę w tym miesiącu - odpowiednio w latach średnich, średnio suchych i bardzo suchych - wyniesie 4,3 mm, 4,7 mm i 5,2 mm w świetle scenariusza RCP4.5, natomiast w zgodnie ze scenariuszem RCP8.5 będą one większe - odpowiednio na poziomie 4,4 mm, 4,9 mm i 5,3 mm. Potrzeby wodne buraka cukrowego w całym okresie wegetacji (21 IV - 30 IX), jeśli zmiany klimatyczne przebiegną według scenariusza RCP4.5 - w latach średnich, suchych i bardzo suchych - wyniosą odpowiednio 475 mm, 523 mm i 570 mm. Natomiast zgodnie ze scenariuszem RCP8.5 będą one większe, kształtując się na poziomie odpowiednio 492 mm, 541 mm i 590 mm. Z równań regresji liniowej, które wyznaczono dla okresu prognozowanego (2021-2100) wynika, że należy oczekiwać zwiększenia się potrzeb wodnych buraka cukrowego. Odpowiednio dla scenariuszy RCP4.5 i RCP8.5, potrzeby wodne buraka cukrowego w okresie wegetacji (21 IV - 30 ...

PROGNOZA WZROSTU PLONÓW BURAKA CUKROWEGO POD WPŁYWEM DESZCZOWANIA W REJONIE BYDGOSZCZY ZALEŻNIE OD TRZECH SCENARIUSZY ZMIAN KLIMATU

Celem przeprowadzonych badań była próba prognozy wzrostu plonów buraka cukrowego pod wpływem deszczowania w rejonie Bydgoszczy zależnie od trzech scenariuszy zmian klimatu. Uwzględniono trzy scenariusze zmian klimatu: RCP4.5, RCP8.5 oraz SRES A1B. Zwyżki plonów korzeni buraka cukrowego pod wpływem deszczowania (Q) w zależności od opadów atmosferycznych w okresie krytycznym (PVII-VIII) wyznaczono z równania Q = 0,356 (241 - PVII-VIII). Obliczenia przeprowadzono dla okresu prognozowanego (2021-2050), a jako okres referencyjny przyjęto 30-lecie 1991-2020. Wielkości możliwych do uzyskania przyrostów plonu korzeni buraka cukrowego w okresie prognozowanym (2021-2050) mieściły się one w zakresie 34,9 t·ha-1 - 63,0 t·ha-1 w latach średnich, 45,1 t·ha-1 - 67,5 t·ha-1 w latach średnio suchych i 50,2 t·ha-1 - 69,8 t·ha-1 w latach bardzo suchych. Spośród trzech analizowanych scenariuszy zmian klimatu, wyższe efekty produkcyjne deszczowania buraka cukrowego są możliwe do uzyskania w świetle modelu SRES A1B. Przedstawione, bardzo wysokie efekty produkcyjne deszczowania buraka cukrowego mogą stać się podstawą oceny efektywności ekonomicznej tego zabiegu, i w konsekwencji stanowić istotną przesłankę podjęcia decyzji o celowości deszczowania tego gatunku w warunkach przewidywanych zmian klimatu w rejonie Bydgoszczy. ...