Zmienność czasowa potrzeb nawadniania wybranych roślin w regionie Bydgoszczy

W pracy za wskaźnik potrzeb wodnych przyjęto takie ilości opadów atmos-ferycznych w okresach wzmożonego zapotrzebowania roślin na wodę, przy któ-rych nie obserwuje się już przyrostu plonów pod wpływem nawadniania. Tak ro-zumiane opady optymalne wyznaczono na podstawie rezultatów wieloletnich, ścisłych doświadczeń polowych z nawadnianiem roślin, prowadzonych na dwóch rodzajach gleb w rejonie Bydgoszczy. Potrzeby nawadniania, czyli niedobory opa-dów w okresie wzmożonego zapotrzebowania wybranych upraw na wodę, obli-czono jako różnicę między opadem optymalnym oraz opadem rzeczywistym. Wy-korzystano jednorodny 35-letni ciąg pomiaru opadów atmosferycznych w Mochełku koło Bydgoszczy w latach 1971–2005. Obliczeń potrzeb nawadniania dokonano w okresach wzmożonego zapotrzebowania wybranych roślin (zboża ja-re, ziemniak średniowczesny, kukurydza na ziarno) na wodę. Odniesiono je do dwóch rodzajów gleb: gleba bardzo lekka na podłożu przepuszczalnym oraz gleba lekka na podłożu zwięzłym. Na podstawie wyników obliczeń, dokonano klasyfi-kacji oszacowanych potrzeb nawadniania, według kryterium uwzględniającego liczbę niezbędnych do zastosowania jednorazowych dawek wody i wielkość pro-gnozowanych efektów produkcyjnych nawadniania. Stwierdzono, że potrzeba za-stosowania nawadniania jako podstawowego czynnika plonotwórczego na glebie bardzo lekkiej o przepuszczalnym podłożu, występuje w regionie Bydgoszczy w 85,7–97,1% lat, w zależności od badanej uprawy. W 40,0–62,8% lat są to duże potrzeby, których pokrycie prowadzi do znaczącego wzrostu produkcji rolniczej. Potrzeba zastosowania nawadniania jako uzupełniającego (interwencyjnego) ...

PROGNOZA WZROSTU PLONÓW BURAKA CUKROWEGO POD WPŁYWEM DESZCZOWANIA W REJONIE BYDGOSZCZY ZALEŻNIE OD TRZECH SCENARIUSZY ZMIAN KLIMATU

Celem przeprowadzonych badań była próba prognozy wzrostu plonów buraka cukrowego pod wpływem deszczowania w rejonie Bydgoszczy zależnie od trzech scenariuszy zmian klimatu. Uwzględniono trzy scenariusze zmian klimatu: RCP4.5, RCP8.5 oraz SRES A1B. Zwyżki plonów korzeni buraka cukrowego pod wpływem deszczowania (Q) w zależności od opadów atmosferycznych w okresie krytycznym (PVII-VIII) wyznaczono z równania Q = 0,356 (241 - PVII-VIII). Obliczenia przeprowadzono dla okresu prognozowanego (2021-2050), a jako okres referencyjny przyjęto 30-lecie 1991-2020. Wielkości możliwych do uzyskania przyrostów plonu korzeni buraka cukrowego w okresie prognozowanym (2021-2050) mieściły się one w zakresie 34,9 t·ha-1 - 63,0 t·ha-1 w latach średnich, 45,1 t·ha-1 - 67,5 t·ha-1 w latach średnio suchych i 50,2 t·ha-1 - 69,8 t·ha-1 w latach bardzo suchych. Spośród trzech analizowanych scenariuszy zmian klimatu, wyższe efekty produkcyjne deszczowania buraka cukrowego są możliwe do uzyskania w świetle modelu SRES A1B. Przedstawione, bardzo wysokie efekty produkcyjne deszczowania buraka cukrowego mogą stać się podstawą oceny efektywności ekonomicznej tego zabiegu, i w konsekwencji stanowić istotną przesłankę podjęcia decyzji o celowości deszczowania tego gatunku w warunkach przewidywanych zmian klimatu w rejonie Bydgoszczy. ...