Zeszyt: 2026, vol. 21 / 1 / 1
Celem pracy była próba oszacowania zapotrzebowania na wodę u przetacznika kłosowego (Veronica spicata L.) na dachu zielonym w aglomeracji miejskiej Bydgoszczy w świetle przewidywanych zmian klimatu. Uwzględniono scenariusz zmian klimatu dla Polski SRES: A1B. Potrzeby wodne przetacznika wyznaczono metodą współczynników roślinnych. Na podstawie przyjętych założeń oraz przeprowadzonych obliczeń stwierdzono, że w okresie prognozowanym (2021-2050) wystąpi większa zmienność potrzeb wodnych przetacznika. W okresie prognozowanym należy się spodziewać wystąpienia wyraźnej tendencji do zwiększania się potrzeb wodnych przetacznika o 6,9 mm w każdym dziesięcioleciu. Przewidywane jest zmniejszenie sum niedoborów opadu dla całego okresu wegetacji przetacznika kłosowego (tj. od 11 maja do 10 lipca). Niedobory te zmniejszą się odpowiednio w roku średnim, średnio suchym i bardzo suchym z poziomu 129,9 mm, 175,7 mm i 210,7 mm w okresie referencyjnym do 121,2 mm, 169,4 mm i 205,5 mm w okresie prognozowanym. ...
Ocena efektywności energetycznej obiektu budowlanego jest ważnym elementem szacowania oraz minimalizowania jego kosztów eksploatacyjnych. Analiza ta ma szczególne znaczenie w przypadku obiektów o dużej kubaturze, w tym dla budynków użyteczności publicznej. Celem przeprowadzonych badań było określenie zużycia energii elektrycznej i ciepła przez budynek użyteczności publicznej tj. wybraną siedzibę Urzędu Gminy w woj. śląskim (pow. żywiecki). Zakres badań obejmował obliczenie zapotrzebowania na energię: użytkową (EU), końcową (EK) i pierwotną (EP) zarówno przed jak i po termomodernizacji przeprowadzonej w latach 2016-2019, a także opracowanie rekomendacji dla dalszych modernizacji mających na celu obniżenie energochłonności ocenianego obiektu. W wyniku analizy wskaźników energetycznych obliczonych dla budynku przed i po modernizacji termicznej stwierdzono, że wykonane prace budowlane pozytywnie wpłynęły na efektywność energetyczną i ekonomiczną tego obiektu zmniejszając zużycie energii pierwotnej z 639,04 kWh∙ m-2∙rok-1 do 143,83 kWh∙m-2∙rok-1. Rekomenduje się wykonanie dalszych prac, w wyniku których zużycie energii pierwotnej może zostać zmniejszone do 92,20 kWh∙m-2∙rok-1 (35,9%), co pozwoli na osiągnięcie warunków technicznych przewidzianych dla obiektów użyteczności publicznej do 2030 roku. ...
Selektywne gromadzenie odpadów komunalnych w systemie „u źródła" stanowi jedno z podstawowych narzędzi zwiększania poziomu recyklingu, a także zmniejszania zużycia energii i nakładów pracy związanych z późniejszym doczyszczaniem odpadów w sortowniach. Istotnym problemem tego systemu pozostaje jednak obecność zanieczyszczeń w workach i pojemnikach przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów. W artykule przedstawiono obowiązujące wymagania prawne w zakresie selektywnego zbierania odpadów w Polsce oraz omówiono problemy i główne przyczyny błędów popełnianych przez mieszkańców podczas segregacji odpadów komunalnych. Celem pracy było zaprojektowanie automatycznego systemu kontroli segregacji odpadów zbieranych selektywnie, umożliwiającego weryfikację poprawności segregacji odpadów trafiających do pojemników zlokalizowanych w altanach śmietnikowych poprzez analizę kodów kreskowych umieszczonych na opakowaniach oraz bazy danych przypisującej kodom EAN rodzaju materiału. Opracowany system integruje rozwiązania mechaniczne (klapa wrzutowa, system podnoszenia wciągarką łańcuchową), elementy automatyki i elektroniki (moduł skanujący kody kreskowe) oraz nowoczesną architekturę wiat śmietnikowych. Dobór modułu skanującego przeprowadzono z zastosowaniem metody AHP, umożliwiającej wielokryterialną ocenę dostępnych na rynku rozwiązań. W procesie projektowania uwzględniono wymagania funkcjonalne, eksploatacyjne, ergonomiczne oraz aspekty bezpieczeństwa użytkowania. ...
Conventional fixed-tilt flat-plate solar water heaters often suffer from reduced efficiency due to seasonal variations in solar radiation, leading to greater dependence on unreliable and costly grid electricity for hot water supply in Nigerian pre-primary educational institutions. This study simulated, fabricated, experimentally tested, and validated an active serpentine flat-plate solar water heater (collector area 2.04 m², storage tank capacity 65 dm3) designed to provide hot water at 50 °C for pre-primary schools in Bauchi, Nigeria. System sizing and optimal collector tilt angles (monthly, quarterly, and annual) were determined using MATLAB. Thermal performance was simulated in TRNSYS 16 with Typical Meteorological Year (TMY) data for Bauchi. The prototype was tested under monthly optimal tilt during February-April 2025, with hourly temperature measurements using calibrated thermocouples. Model accuracy was assessed via root mean square error (RMSE) and Nash-Sutcliffe efficiency (NSE). Simulation results showed that monthly optimal tilt outperformed quarterly and fixed-latitude configurations, achieving the target 50°C by 09:00 h in most months and a peak of 82°C in April. Experimental validation indicated strong agreement (highest RMSE = 2.71°C in March; NSE = 0.92 in April), with experimental peaks reaching 85°C at 15:00 h in April. Economic analysis revealed that the ₦439,616 initial investment ...
